Gevoelige tanden: oorzaken en wat u zelf kunt doen

Een slok ijswater, een hap ijs of koude lucht bij het ademen, en ineens voelt u een korte, scherpe pijn in een tand. Gevoelige tanden komen veel voor. De klacht is vaak onschuldig, maar soms wijst ze op een probleem dat aandacht nodig heeft. In dit artikel leest u wat er aan de hand kan zijn en wat u zelf kunt doen.

Hoe ontstaat gevoeligheid?

Een tand bestaat uit verschillende lagen. Aan de buitenkant zit het harde glazuur. Daaronder ligt het tandbeen, ook wel dentine genoemd, met daarin zeer kleine kanaaltjes die in verbinding staan met de zenuw. Bij de tandhals, waar de tand overgaat in de wortel, is de dentine niet door glazuur bedekt maar door tandvlees en een dun laagje. Komt de dentine bloot te liggen, dan kunnen prikkels zoals kou, warmte, zoet of zuur de zenuw sneller bereiken. Dat voelt u als een korte pijnscheut.

Mogelijke oorzaken

Gevoeligheid heeft meestal een aanwijsbare oorzaak. Veelvoorkomende oorzaken zijn:

• Terugtrekkend tandvlees, waardoor de tandhals vrijkomt.
• Te hard poetsen of een borstel met harde haren, wat het tandvlees en de tandhals kan beschadigen.
• Tanderosie door veel zure dranken en voedingsmiddelen, zoals frisdrank, vruchtensap of sportdrank.
• Tandenknarsen of klemmen, waardoor glazuur slijt of kleine scheurtjes ontstaan.
• Een gaatje, een lekkende vulling of een barst in een tand.
• Een recente behandeling, zoals een nieuwe vulling of het bleken van tanden. Dit is vaak tijdelijk.

Omdat de oorzaken zo verschillen, is het verstandig om aanhoudende gevoeligheid te laten onderzoeken. Een gaatje of barst vraagt om een andere aanpak dan gevoeligheid door een blootliggende tandhals.

Wat kunt u zelf doen?

Bij lichte gevoeligheid zonder andere klachten kunt u een aantal dingen proberen:

• Gebruik een zachte tandenborstel en poets zonder hard te drukken, met kleine bewegingen.
• Poets twee keer per dag met een fluoridetandpasta. Er zijn ook tandpasta's speciaal voor gevoelige tanden. Het effect daarvan merkt u meestal pas na enkele weken dagelijks gebruik.
• Beperk zure dranken en neem ze bij voorkeur tijdens de maaltijd, in plaats van verspreid over de dag.
• Poets niet direct na iets zuurs, maar wacht even. Zuur maakt het glazuur tijdelijk zachter.
• Spuug de tandpasta na het poetsen uit, maar spoel niet uitgebreid na met water. Zo kan de fluoride langer inwerken.

Wanneer maakt u een afspraak?

Laat gevoeligheid bekijken als die na enkele weken niet minder wordt, of als u merkt dat de klachten veranderen. Signalen om niet te lang mee te wachten zijn:

• Pijn die blijft hangen nadat de prikkel weg is.
• Pijn die vanzelf opkomt, of die u 's nachts wakker houdt.
• Pijn bij het bijten op één bepaalde tand.
• Gevoeligheid die steeds bij dezelfde tand optreedt.

Deze signalen kunnen wijzen op een gaatje, een barst of een ontstoken zenuw. De tandarts onderzoekt de tand, maakt zo nodig een röntgenfoto en beoordeelt uw persoonlijke situatie. Afhankelijk van de oorzaak kan bijvoorbeeld een beschermende laag, een vulling of een andere behandeling worden besproken.

Heeft u een zwelling van het tandvlees of de wang, koorts, of is de tand beschadigd door een val of klap? Neem dan dezelfde dag contact op met de praktijk. Buiten openingstijden kunt u terecht bij de tandartsenspoeddienst.

Gevoeligheid na een behandeling

Na een nieuwe vulling, het plaatsen van een kroon of het bleken van tanden kunnen tanden een tijdje gevoeliger zijn. Dat neemt meestal binnen enkele dagen tot weken af. Wordt het niet minder, of wordt het juist erger, neem dan contact op. De tandarts kan dan nagaan of er iets moet worden aangepast.

Heeft u last van gevoelige tanden en wilt u weten wat de oorzaak is? Bij Tandartsen Hoogstraat in Eindhoven kijken we graag met u mee. Via de contactpagina kunt u een afspraak maken of een vraag stellen.